Kategori arşivi: Analitik Yöntem

Etik Makinesi

Bir makinenin, insana özgü her durumda aklımızın bizi davranmaya sevk ettiği gibi davranmasını sağlamaya yetecek kadar farklı donanıma sahip olması hemen hemen imkansızdır. Rene Descartes

Yapay Zeka (YZ) hayatımıza girmeye devam ettikçe, onunla yönlendirilen makinaların da uymaları gerekli etik kurallara ilişkin tartışmalar devam etmekte. Özellikle YZ tarafından yönetilen sürücüsüz araçların karmaşık durumlar altında verecekleri kararlar son yılların en önemli tartışma konuları arasında yeralıyor. Örneğin aracın durması mümkün olmadığı bir durum ortaya çıktığında, yoldan geçen bir bebeği mi yoksa bir yaşlıyı mı seçeceği gibi karmaşık karar alma mekanizmalarında olduğu gibi.

Etik Makinesi yazısının devamı

Roma İmparatorlarının Kuraklıkla Şekillenen Kaderleri

Firavun’un rüyasında Nil’den yedi sağlıklı ve şişman inek çıkıyor. Ama ardından gelen yedi cılız ve sağlıksız inek onları yiyor. Benzer bir rüyayı tekrar görüyor. Tefsirini Yusuf Peygamber’den istiyor. Yusuf peygamber rüyayı şöyle yorumluyor: “Önce yedi bolluk yılı olacak, Nil’in taşması sayesinde çok iyi hasat kaldırılacak. Ama bunu yedi kıtlık yılı izleyecek, kuraklık açlığa yol açacak.” Firavun da Yusuf’a inanıyor. Yedi bolluk yılında ambarları dolduruyor. Böylece yedi kıtlık yılında Mısır halkı açlıktan kırılmıyor. Bu hikâye gelişmiş ve gelişen ülke yöneticileri için çok değerli dersler içeriyor.

Roma İmparatorlarının Kuraklıkla Şekillenen Kaderleri yazısının devamı

İki Ülkenin Hikayesi

Financial Times (FT)de Haziran ayında Jamil Anderlini imzasıyla yayınlanan bir makalede, Hindistan ve Çin’in son dönemde altyapısal gelişmişlikleri arasında oluşan derin uçurum, farklı politik sistemlerle yönetilmeleri özelinde kıyaslanmış. Otoriter bir politik sistem mi yoksa kaotik bir demokrasi mi kalkınmanın önünü daha rahat açabilir? Her ne kadar katı kapitalist bir bakış açısı ile hazırlanmış olsa da makale, farklı politik sistemlerin gelişmekte olan ülkeler için getiri ve götürüleri açısından incelenmeye değer. Kalkınma, otoriterlik ve basın özgürlüğü üzerine bir deneme.

İki Ülkenin Hikayesi yazısının devamı

Köprüden kimi atarsınız?

Bilinen hikayedir; kontrolden çıkmış bir tramvay yokuş aşağı hızla ilerlemektedir. Yolu üzerinde beş demiryolu işçisi, durumdan habersiz şekilde çalışmaktadırlar. Tramvayın çarpması durumunda bir facia yaşanacağı kesindir. Olayı izlemekte olan Siz, önünüzdeki makasta bulunan bir kolu ittirdiğiniz takdirde ise tramvayı diğer hatta yönlendirmeniz mümkündür, ama orada da çalışmakta olan bir işçi vardır ve sonuç onun için de kesin ölümdür. Peki Siz, hangi kararı alacaksınız?

Köprüden kimi atarsınız? yazısının devamı

Göklerden İlham Beklemek

Dinsel inanışlar, bilimsel gelişme ve politik ittifakların, hem dinsel hem de ekonomi üzerindeki birleşik etkileri uzun zamandır merak edile gelmiştir. Aralık ayında Amerikan Ulusal Ekonomik Araştırmalar Dairesince (National Bureau of Economic Research) son hali yayımlanan bir tebliğe göre, tarih boyunca bilim ve örgütlü dinsel inançlar arasında bir çatışma olduğu bilinse de, ilk kez dindarlık ve kişi başına düşen patent sayıları arasındaki belirgin ters korelasyonu gösteren bir model geliştirilmiş oldu.

Göklerden İlham Beklemek yazısının devamı

Çevrimiçi Evlenme Siteleri Toplumların Geleceğini Nasıl Etkileyecek?

İnsanoğlu 200-300 bin yıla varan evrimleşme sürecinde hiç bugünkü kadar büyük popülasyonlar içinden eş seçmedi. Evet, çevrimiçi eş bulma sayısındaki geometrik artışın insanlığın geleceğine etkilerinden bahsedeceğiz bu yazıda, bu tür birliktelik/evliliklerin ne kadar sağlıklı ilerlediği ve toplumsal etkileri ile beraber.

Çevrimiçi Evlenme Siteleri Toplumların Geleceğini Nasıl Etkileyecek? yazısının devamı

Konutlarda ve Ticari Projelerde Şerefiyelendirme Esasları Üzerine

Müteahhitlerden arsa sahiplerine, onlardan ev sahibi olmak isteyenlere genellikle doğru anlaşılamamış bir konu olagelmiştir şerefiyelendirme. Ev sahibi olmak isteyenler, aynı tip dairelerin arasındaki fiyat farkının neden kaynakalandığını, aradaki farkın gerçekten söz edildiği kadar bir değere karşılık gelip gelmediğini merak ederlerken, arsa sahipleri ile müteahhitler arasında hakça bir bölüşüm yapılıp yapılmadığı her zaman kafalarda bırakılan soru işaretleri olmaktadır.

Konutlarda ve Ticari Projelerde Şerefiyelendirme Esasları Üzerine yazısının devamı

İki soruda “Hangi tip yöneticiye ihtiyacınız var ?”

Pek çok üst düzey yöneticinin en önemli konusu sürdürülebilir şekilde büyütülebilen bir kurum yapısı yaratmak olsa da, pek azı bu amaca ulaşmak için, değerlendirecekleri çalışan profillerini sistematik yöntemlerle belirleme yolunu seçerler. Halbuki basit iki soruya yanıt vererek, her projeniz için en amaca uygun proje müdürünüzü seçmeniz mümkündür. Bu sınıflandırma, proje yöneticilerinin kendi kapasitelerini değerlendirmeleri açısından da ışık tutucudur. “Doğru işe doğru insan” sloganı, maalesef uygulamada sadece bir iyi niyet temennisi olarak kalmakta, analitik bir değerlendirme yapılmadığından, başarıya ulaştırılabilecek projeler, yanlış insanların elinde heba edilebilmektedir.

İki soruda “Hangi tip yöneticiye ihtiyacınız var ?” yazısının devamı

Adaletin analitiği olur mu?

Sadece 4 metre boyunda bir filikada okyanusun ortasında kalan dört denizcinin, hayatta kalmak için çok seçenekleri kalmamıştır. Yakaladıkları bir deniz kaplumbağasını yedikten sonra tüm yiyecekleri tükenmiştir. Kazanın onuncu günüde açlık ve susuzluk tahammül edilebilir eşiği aşmıştır. Artık, tek su kaynakları kendi idrarlarıdır. Bu aşamada batan teknenin kaptanı, kura çekilerek içlerinden birisinin diğerlerinin hayatı uğruna feda edilmesini önerir. Zorunluluğun suç işlemeyi maruz gösterip gösteremeyeceği ve analitik seçimlerin adaleti üzerine gerçek bir hikaye. 

Adaletin analitiği olur mu? yazısının devamı